Het verdwenen achterhuis
Achter het huis van circa 1335 stond tot 1927 een tweede middeleeuws gebouw. Van dat achterhuis staan nog de kopgevel en een zijgevel overeind, nu muren in de tuin. Erfgoed Leiden dateerde het metselwerk op de tweede helft van de veertiende eeuw. ▣ Gedocumenteerd
De bouwsporen in die muren lieten zich lezen als een plattegrond. Het gebouw mat binnenwerks ongeveer 8,72 bij 5,85 meter, met een begane grond van circa vier meter hoog. Daaronder lag een kelder met een gemetseld tongewelf, daarboven een zolder met borstwering. In de zijmuur zit een dubbele kaarsnis, een decoratie die in Leiden uiterst zeldzaam is. Tegen de kopgevel stond een schouw.
Een blauwdruk uit 1902 in het archief van Erfgoed Leiden toont een eikenhouten balklaag met geprofileerde moerbalken en korbelen. Die past precies in deze maten.
“Een rijk en bijzonder uitgevoerd achterhuis van een vermogende eigenaar.”
E. Orsel, Erfgoed Leiden en Omstreken, 2019 [1]
Proefsleuven in 2021 lieten zien dat het hele achterhuis onderkelderd was. De veertiende-eeuwse keldermuren zitten nog in de grond, met een keldervloer uit de zeventiende eeuw. Bij de sloop in 1927 werd de kelder volgestort met puin en tuinaarde.
Beeld volgt: blauwdruk eikenhouten balklaag achterhuis Nieuwe Rijn 14, 1902 — Erfgoed Leiden en Omstreken, PV31443. Plaatsen na toestemming en rechtencheck.